22.10.2018



Müzik Drama Aile Görüşleri Yararlı Bilgiler Linkler

GECİKMİŞ KONUŞMA

Gecikmiş Konuşma

İletişimin en etkili yolu konuşmadır. Konuşma gelişimi doğumla birlikte başlamaktadır. Ağlamalar, anlamsız ses çıkarmalar ile başlayan bu gelişim, ses taklitleri, hece tekrarları ve ilk sözcüğün söylenmesi gibi aşamalar izlenerek, çocuğun konuşulanları anlaması ve konuşmaya başlaması gerçekleşir.

Çocuğun geçirmesi gereken konuşma gelişim aşamalarından birine takılıp kalması, yaşından beklenenden çok geri ya da gelişim hızı çok yavaş olma durumu gecikmiş konuşma olarak adlandırılır.

Konuşmanın normal gelişim basamakları;

Dil gelişiminin basamakları Ortalama yaş
Ana dilin fonolojik özelliklerini algılayabilme Doğumdan itibaren
Sese dönme, iletişimde sırasını bekleme, karşılık olarak agulama Doğumdan kısa süre sonra
Heceleme 4-9 ay
Tek tek kelimelerin anlamlarını öğrenmeye başlama 6-10 ay
İstek belirtmek amacıyla işaret etme 10-16 ay
Anlamlı tek tek sözcükler çıkarmaya başlama 10-16 ay
Sorulduğunda vücut kısımlarını gösterme 10-16 ay
Çok sayıda sözcüğün anlamını bilme 15-18 ay
Söylediği sözcük sayısında ani artış 16-24 ay
Basit cümleleri anlama 20-30 ay
İki sözcüklü cümle kurma 18-24 ay
Dil kurallarını kavramaya başlama, basit cümleler kurma 24-36 ay
Söylediklerinin anlaşılırlığının artması 3 yaş
Olayları ya da masalları anlatmaya başlama, konu ile ilgili sorulara yanıt verebilme 30-42 ay
Gramer kurallarına uygun ve düzgün konuşma 4 yaş
Tüm seslerin doğru çıkarılması 5-7 yaş
Karmaşık cümleler kurulması 5-7 yaş

Gecikmiş Konuşmanın Nedenleri?

Dil ve konuşma gelişimini destekleyen bir ortam olmaması,

Gelişimsel geriliğin bulunması,

Yarık damak, tavşan dudak gibi konuşma organlarında oluşan bir problem

İşitme kaybı ve görme özrü gibi bazı duyusal kayıplar,

Sık geçirilen orta kulak iltihapları,

Uzun süreli hastalıklar

Çevresinde iki ve daha fazla dil kullanılması, gibi durumlarda konuşmada gecikme görülebilmektedir.

Bazen çocuğun geçmişinde veya çevresinde, konuşmasındaki gecikmeye etki edecek herhangi bir neden görülmeyebilir.

Konuşmayı desteklemek için neler yapabilirsiniz?

  • Çocuğunuzun konuşmasının gelişmesi için yapabileceğiniz en iyi şey beraberken onunla bolca konuşmak.
  • Bebeğinizin göz seviyesine gelin, gözüne bakarak konuşun.
  • İşaret ettiği şeylerin adını söyleyin, gün içinde iş yaparken neler yaptığınızı anlatmayı alışkanlık haline getirin. Gün içinde beraberken yaptıklarınızı ona anlatın.
  • Çocuklar tekrardan çok hoşlanırlar. Tekrar, onlara güven verir,yaptıkları işte ustalaşmalarını sağlar, öğrenmekte oldukları şeyleri pekiştirmelerine yardım eder. Aynı kitapları tekrar tekrar okutmak isterse okuyun. Arka arkaya aynı oyunu oynamak isterse oynayın.
  • Konuşurken yalın, kısa ifadeler ve mutlu bir ses tonu kullanmaya çalışın, uzun cümleler onun dikkatini dağıtarak anlamasını zorlaştıracaktır.
  • Söylemeye çalıştıklarını tam olarak anlamasanız da konuşmayı sürdürebilmek için elinizden geleni yapın.
  • Bazı sözcükleri söylerken o sözcüğü anlatan el işaretleri de kullanabilirsiniz. İşaret dilinin kullanımı konuşmanın gelişmesini hızlandıracaktır.
  • Sizinle iletişime çabalarını gözden kaçırmayın. Size birşeyler anlatmaya çalışıyorsa onu anlamaya çaba gösterin, bu çabanızı ona belli edin.
  • Bol bol kitap okuyun ya da masal anlatın. Çocuğunuz isterse aynı kitabı tekrar tekrar okumaktan çekinmeyin.
  • Tekerlemeler, şarkılar dil gelişimine yardımcı olacaktır.
  • Çocuğunuz konuştuğunda onu dinleyin, ne dediğini anlamaya çalıştığınızı belli edin. Bu arada sabırsız olmamaya çalışın.
  • Çocuğunuzla konuşurken onun söylediklerini yeniden yapılandırarak tekrar edin. Onu anladığınızı belli edin.
  • Bir gün içinde televizyon seyrettiği süre 30 dakikayı geçmemelidir.Yaşına uygun program izlemesine özen gösterin. Birlikte izleyerek ona izlediği program ile ilgili bilgiler ve hatırlatmalar yapabilir öğrendiklerini pekiştirebilirsiniz. Böylece hem beraber keyifli vakit geçirirsiniz hem de televizyonu çocuğunuzla iletişim kurmada bir araç olarak kullanabilirsiniz.

Prof. Dr. Yankı Yazgan

Uzm. Eğt. Ody. Şenay ALTINYAY

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İşitme – Konuşma ve Ses Bozuklukları Merkezi



Özel Fonem Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi
Adres: Kazakistan Caddesi (Emek 4. Cadde) 49. Sokak (Eski 42. Sokak) NO:15/19-20 Bahçelievler - ANKARA
Telefon : 0 (312) 213 2006 Faks : 0 (312) 213 2006